Velayet, çocuğun bakımı, eğitimi ve temsili konusunda anne veya babaya tanınan hak ve sorumluluktur. Boşanmada mahkeme, velayeti belirlerken tek bir ölçüt gözetir: çocuğun üstün yararı. Yani "kim haklı" değil, "çocuk için en iyisi ne" sorusu belirleyicidir. Bu değerlendirmede çocuğun yaşı, anne-baba ile ilişkisi, tarafların bakım imkânları ve çocuğun görüşü (yeterli olgunluktaysa) dikkate alınır.
Velayet Belirlenirken Nelere Bakılır?
Mahkeme; çocuğun yaşını ve ihtiyaçlarını, her iki ebeveynin çocukla ilişkisini, ekonomik ve sosyal durumu, çocuğun alıştığı yaşam düzenini değerlendirir. Küçük yaştaki çocukların anne bakımına ihtiyaç duyduğu genel bir kabul olsa da, bu mutlak bir kural değildir; her dosya çocuğun somut durumuna göre incelenir.
Kişisel İlişki (Görüş) Düzeni
Velayet bir ebeveyne verildiğinde, diğer ebeveyn çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir. Mahkeme; belirli gün, hafta sonu, dini bayram ve tatil dönemlerini kapsayan bir görüş düzeni belirler. Bu düzen, çocuğun her iki ebeveynle de bağını sürdürmesini amaçlar.
Velayet Değiştirilebilir mi?
Evet. Velayet sahibi ebeveynin çocuğa bakamaz hale gelmesi, çocuğun menfaatine aykırı davranması veya koşulların önemli ölçüde değişmesi durumunda, velayetin değiştirilmesi davası açılabilir. Mahkeme yine çocuğun üstün yararını gözetir.
Sık Sorulan Sorular
Anne her zaman velayeti alır mı?
Hayır. Küçük çocuklarda anne bakımı sıkça tercih edilse de velayet cinsiyete göre otomatik verilmez. Belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır; koşullara göre baba da velayeti alabilir.
Çocuğun görüşü alınır mı?
Çocuk, idrak çağındaysa (görüşünü oluşturabilecek olgunluktaysa) mahkeme çocuğun görüşünü dinleyebilir. Ancak çocuğun görüşü tek başına belirleyici değildir; bütün koşullarla birlikte değerlendirilir.
Velayeti almayan ebeveyn çocuğu görebilir mi?
Evet. Velayeti almayan ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı yasal güvence altındadır. Bu hakkın engellenmesi hukuka aykırıdır ve dava konusu olabilir.
Ortak velayet mümkün mü?
Türk hukukunda ortak velayet, belirli koşullarda ve çocuğun yararına olduğu değerlendirildiğinde uygulanabilmektedir. Bu, dosyanın özel koşullarına bağlı bir değerlendirmedir.
Velayet süreciniz için arayın; çocuğunuzun yararını birlikte gözetelim.