Tam yargı davası, idarenin bir işlemi veya eylemi nedeniyle zarara uğrayan kişinin, bu zararının tazmini için idareye karşı açtığı idari davadır. İptal davası bir işlemin hukuka aykırılığını hedeflerken, tam yargı davası doğrudan zararın giderilmesini (tazminatı) amaçlar. Örneğin bir kamu hizmetinin kusurlu işlemesi, bir idari işlemin yol açtığı maddi kayıp veya kamu kurumunun ihmali nedeniyle uğranılan zararlar, tam yargı davasına konu olabilir.
İdarenin Sorumluluğu: Kusurlu ve Kusursuz
İdare, iki temelde sorumlu tutulabilir. Hizmet kusuru: Kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi (örneğin kamu hastanesinde tıbbi hata, altyapı ihmali). Kusursuz sorumluluk: İdarenin kusuru olmasa bile, kamu yararına yürütülen bir faaliyetin belirli kişilere yüklediği olağandışı zararların paylaştırılması ilkesi. Hangi temelin uygulanacağı, olayın niteliğine bağlıdır. Malpraktis (kamu hastanesi) →
Süre ve Ön Başvuru
İdari eylemlerden doğan zararlarda, kural olarak önce idareye başvurup zararın tazmini talep edilir; bu başvuru reddedilirse veya cevap verilmezse, dava açma süresi işler. Bu ön başvuru şartı ve süreler, tam yargı davasının usulünde önemli bir yer tutar. Süreçlerin doğru yönetilmesi hak kaybını önler.
Sık Sorulan Sorular
Kamu hastanesinde zarar gördüm, kime dava açarım?
Kamu (devlet/üniversite) hastanesindeki tıbbi hatalarda, kural olarak doktora değil idareye karşı, idari yargıda tam yargı davası açılır. Özel hastanelerde ise süreç adli yargıda işler. Doğru muhatabın ve yargı yolunun belirlenmesi kritiktir. Malpraktis →
İptal davası ile tam yargı davası birlikte açılabilir mi?
Evet. Bir idari işlem hem hukuka aykırıysa hem de zarara yol açmışsa, iptal ve tam yargı talepleri birlikte veya ayrı ayrı ileri sürülebilir. Örneğin haksız bir işlem iptal ettirilirken, doğurduğu zarar da tazmin talep edilebilir.
İdarenin kusurunu nasıl ispatlarım?
Hizmet kusuru; bilirkişi raporları, resmi kayıtlar, olay tutanakları ve tanıklarla ortaya konur. Örneğin bir altyapı ihmali veya tıbbi kusur, teknik bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Delillerin eksiksiz toplanması, davanın sonucunu belirler.
Ne kadar tazminat alabilirim?
Tazminat, uğradığınız maddi zarar (tedavi gideri, gelir kaybı gibi) ve koşulları varsa manevi zararı kapsar. Miktar, zararın kapsamına, idarenin kusur oranına ve varsa kişinin kendi kusuruna göre belirlenir.
İdarenin kusurundan doğan zararınız için arayın.