İzale-i şuyu, yani ortaklığın giderilmesi, birden fazla kişinin ortak (paylı veya elbirliğiyle) sahip olduğu bir malın, ortaklığına son verilerek herkesin payını almasını sağlayan davadır. En sık miras yoluyla ortaya çıkar: bir taşınmaz birden çok mirasçıya kalır ve mirasçılar ne yönetiminde ne de satışında anlaşabilir. Bu durumda her ortak, ortaklığın giderilmesini mahkemeden isteyebilir. Amaç, çözümsüz kalan ortaklığı sona erdirmektir.
İki Yol: Aynen Taksim veya Satış
Mahkeme ortaklığı iki yoldan giderebilir. Aynen taksim: Mal, ortaklar arasında fiilen bölünebiliyorsa (örneğin büyük bir arsa parsellere ayrılabiliyorsa) paylara bölünür. Satış yoluyla paylaşma: Mal bölünemiyorsa (örneğin tek bir daire), açık artırmayla satılır ve elde edilen bedel paylara göre dağıtılır. Uygulamada, özellikle konutlarda çoğu zaman satış yolu gündeme gelir.
Satış Nasıl Yapılır?
Aynen bölünemeyen mallarda satış, kural olarak açık artırma (ihale) yoluyla yapılır. Satış işlemleri genellikle satış memurluğu veya icra dairesi eliyle yürütülür. Ortaklar da bu artırmaya katılıp malı satın alabilir. Böylece bir ortak, diğerlerinin payını da alarak malın tamamına sahip olabilir. İcra süreçleri →
Sık Sorulan Sorular
Diğer ortaklar istemese de satış olur mu?
Evet. Ortaklığın giderilmesi davasında, ortaklardan biri talep ederse ve mal aynen bölünemiyorsa, diğerleri istemese de satışa karar verilebilir. Kimse sonsuza dek istemediği bir ortaklıkta kalmaya zorlanamaz.
Ortak evi ben kullanıyorum, yine de satılır mı?
Bir ortağın malı fiilen kullanıyor olması, tek başına satışı engellemez. Ancak kullanım ve diğer ortakların hakları (örneğin ecrimisil — haksız kullanım bedeli) ayrıca değerlendirilebilir. Fiili kullanım, davanın sonucunu belirleyen tek etken değildir.
Satış yerine payımı diğer ortağa satabilir miyim?
Evet. Dava sürecinden bağımsız olarak, kendi payınızı diğer bir ortağa veya üçüncü kişiye satabilirsiniz (paylı mülkiyette önalım hakkı gibi kurallar saklıdır). Çoğu zaman en pratik çözüm, ortakların kendi aralarında anlaşmasıdır.
Dava ne kadar sürer?
Süre; malın niteliğine, aynen bölünüp bölünemeyeceğinin tespitine (keşif, bilirkişi) ve satış aşamasına göre değişir. Keşif ve satış içeren süreçler bir süre alabilir. Kesin süre dosyaya bağlıdır.
Ortak malınızdaki çözümsüzlüğü sona erdirmek için arayın.