Saklı pay, kanunun belirli yakın mirasçılara (çocuklar, eş ve bazı hallerde anne-baba) güvence altına aldığı, ellerinden alınamayan asgari miras payıdır. Miras bırakan, malvarlığının tamamı üzerinde dilediği gibi tasarruf edemez; saklı paylı mirasçıların bu asgari payını zedeleyen bağış veya vasiyetler, tenkis (indirim) davasıyla düzeltilebilir. Yani miras bırakan hayattayken veya vasiyetle yaptığı bazı işlemler, saklı payı ihlal ediyorsa sınırlanabilir.
Kimlerin Saklı Payı Vardır?
Saklı paylı mirasçılar kural olarak; miras bırakanın altsoyu (çocukları, onların çocukları), eşi ve —altsoy yoksa— anne-babasıdır. Bu kişilerin payı, yasal miras paylarının kanunda belirlenen bir oranı kadardır. Kardeşler gibi diğer mirasçıların güncel düzenlemede saklı payı bulunmayabilir.
Tenkis Davası
Miras bırakan, saklı paylı mirasçıların payını aşan bağış veya vasiyetlerde bulunduysa, saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Bu dava ile, saklı payı ihlal eden tasarruflar, ihlal oranında geri alınır veya indirilir. Böylece mirasçı, kanunen güvence altındaki payına kavuşur.
Muris Muvazaası ile İlişkisi
Miras bırakan bazen mal kaçırmak için taşınmazını gerçekte bağışladığı halde "satış" gibi gösterir. Bu duruma muris muvazaası denir ve tenkisten farklı olarak, işlemin tümden geçersizliğine dayanır. Somut olayın hangi hukuki yola (tenkis mi, muvazaa mı) uyduğu, dosyaya göre belirlenir. Tapu iptali ve muris muvazaası →
Sık Sorulan Sorular
Babam tüm malını bir kardeşime bıraktı, hakkım yok mu?
Saklı paylı bir mirasçıysanız (çocuk olarak), kanunen güvence altındaki asgari payınız vardır. Miras bırakan bu payı zedeleyen bir tasarrufta bulunduysa, tenkis davasıyla payınızı talep edebilirsiniz. Yani "tüm malı birine bıraktı" ifadesi, sizin saklı payınızı ortadan kaldırmaz.
Sağlığında yaptığı bağışlar da hesaba katılır mı?
Evet. Miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı bağışlar, saklı payın hesabında dikkate alınabilir. Özellikle mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıyan veya saklı payı zedeleyen kazandırmalar, tenkis veya muvazaa değerlendirmesine girebilir.
Tenkis davasında süre var mı?
Evet. Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen sürelere tabidir. Süreler kaçırılırsa hak kaybı doğabilir; bu yüzden durumu erken değerlendirmek önemlidir.
Saklı payımdan feragat edebilir miyim?
Mirastan veya saklı paydan feragat, belirli şartlarla ve genellikle miras bırakanla yapılan bir sözleşmeyle mümkündür. Bu, ciddi sonuçları olan bir işlemdir ve dikkatle değerlendirilmelidir.
Saklı pay hakkınız zedelendiyse arayın.