Temerrüt, bir borcun, ifası mümkün olmasına rağmen, belirlenen zamanda yerine getirilmemesidir. Bir borçlu temerrüde düştüğünde, alacaklının elinde önemli haklar doğar: gecikme faizi talep etme, sözleşmeyi feshetme veya zararının tazminini isteme gibi. Temerrüdün doğru tespiti ve borçlunun usulüne uygun temerrüde düşürülmesi, sonraki adımların (dava, icra) sağlam bir temele oturması için önemlidir.
Borçlu Nasıl Temerrüde Düşürülür?
Vadesi belli olan borçlarda, vade dolduğunda borçlu kural olarak kendiliğinden temerrüde düşer. Vadesi belirsiz borçlarda ise, alacaklının borçluya bir ihtar (uyarı) göndererek ödeme talep etmesi gerekir; borçlu bu ihtara rağmen ödemezse temerrüde düşer. İhtarın yazılı ve ispatlanabilir şekilde (noter, iadeli taahhütlü mektup gibi) yapılması, ileride güçlü bir delil oluşturur.
Temerrüdün Sonuçları
Borçlunun temerrüde düşmesiyle alacaklı; gecikme (temerrüt) faizi talep edebilir, sözleşmeyi feshedip zararının tazminini isteyebilir veya aynen ifayı (borcun yerine getirilmesini) talep etmeye devam edebilir. Hangi yolun izleneceği, sözleşmenin niteliğine ve alacaklının menfaatine göre değişir. Alacak tahsili →
Sık Sorulan Sorular
Vadeyi geçirdim ama ihtar almadım, yine de temerrütte miyim?
Vadesi belli (takvimde açıkça belirtilmiş) borçlarda, vade dolduğunda ihtar gerekmeksizin kendiliğinden temerrüt oluşabilir. Ancak vade net değilse, alacaklının ihtar göndermesi gerekir. Sözleşmenizin türü bu ayrımda belirleyicidir.
Temerrüt faizi oranı ne kadar?
Temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmışsa o oran, kararlaştırılmamışsa kanunda öngörülen oran üzerinden hesaplanır. Ticari ilişkilerde farklı oranlar uygulanabilir. Güncel oranın kontrol edilmesi önemlidir.
Karşı taraf da bana karşı yükümlülüğünü yerine getirmedi, ben de ödemeyi durdurabilir miyim?
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, karşı taraf kendi edimini yerine getirmeden sizden ifa talep edemez; bu durumda siz de "ödemezlik def'i" ileri sürerek kendi ediminizi askıya alabilirsiniz. Bu, önemli bir savunma aracıdır.
Temerrüt sonrası dava açmadan önce ne yapmalıyım?
Temerrüdün ispatı (ihtar belgesi, sözleşme, yazışmalar) için belgelerinizi düzenli tutun. Bu belgeler, hem dava hem icra sürecinde alacağınızı güçlü biçimde ortaya koymanızı sağlar.
Borcunu ödemeyen bir tarafla ilgili durumunuz için arayın.